Zorunlu Deprem Sigortası(DASK)

Depremden sonra önemli olan yalnızca poliçenizin bulunması değil, poliçedeki bilgilerin doğru olmasıdır.

Günlük kullanımda bu poliçeyi hâlâ “DASK” olarak adlandırıyoruz. Ancak DASK, Doğal Afet Sigortaları Kurumunun; düzenlenen poliçenin adı ise Zorunlu Deprem Sigortasının (ZDS) kısaltmasıdır.

ZDS; deprem ile deprem sonucunda meydana gelen yangın, infilak, tsunami veya yer kaymasının binada doğrudan oluşturduğu maddi zararları, poliçedeki teminat bedeli ve şartlar çerçevesinde karşılar.

Poliçenin varlığı kadar; adresin, brüt metrekarenin, yapı tarzının, bina yaşının ve hasar durumunun doğru yazılması da önemlidir.

Zorunlu Deprem Sigortası neleri kapsar?

ZDS, sigortalı binanın tamamen veya kısmen zarar görmesi halinde, deprem ve deprem sonucunda meydana gelen yangın, infilak, tsunami veya yer kaymasının doğrudan neden olduğu bina zararlarını teminat altına alır.

Buradaki en önemli sınır, zararın depremle bağlantılı olmasıdır. Depremden bağımsız çıkan bir yangın, meydana gelen sel veya su baskını, fırtına ya da başka bir olay ZDS kapsamında değerlendirilmez. Örneğin elektrik tesisatından çıkan sıradan bir yangın ZDS’nin değil, teminat bulunması halinde konut veya işyeri sigortasının konusudur.

Teminat kapsamında değerlendirilebilecek başlıca bina bölümleri şunlardır:

• Temeller ve ana duvarlar
• Bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar
• Bahçe ve istinat duvarları
• Tavan ve tabanlar
• Merdivenler, sahanlıklar ve koridorlar
• Asansörler
• Çatılar ve bacalar
• Yapının bunlara benzer tamamlayıcı bölümleri

Hasarın yalnızca sizin bağımsız bölümünüzde değil, apartmanın ortak alanlarında meydana gelmesi halinde de bağımsız bölümünüze ait arsa payı veya mülkiyet hissesi doğrultusunda değerlendirme yapılabilir.

ZDS neleri karşılamaz?

Zorunlu Deprem Sigortası yalnızca bina için ve belirlenmiş deprem kaynaklı olaylar kapsamında çalışır. Aşağıdaki zararlar ZDS kapsamında değildir:

• Evde veya işyerinde bulunan mobilya, elektronik cihaz, makine, emtia ve diğer taşınır mallar
• Enkaz kaldırma masrafları
• Kira kaybı veya kira mahrumiyeti
• Alternatif konut ya da işyeri giderleri
• İş durması ve kâr kaybı
• Üçüncü kişilere karşı mali sorumluluklar
• Bedeni zararlar, vefat ve manevi tazminat talepleri
• Depremden bağımsız olarak binanın kendi kusuru, bakımsızlığı veya zaman içinde oluşan bozulmalar
• Deprem ve deprem sonucundaki yangın, infilak, tsunami veya yer kayması dışında kalan olaylar

Bu ihtiyaçların bir bölümü, yapının kullanım biçimine göre konut sigortası veya işyeri sigortası ile tamamlanabilir. ZDS; konut ya da işyeri poliçesinin yerine geçmez.

Hangi yapılar ZDS kapsamındadır?

ZDS genel olarak tapuya kayıtlı, özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar ve bu binalardaki bağımsız bölümler için düzenlenir.

Başlıca kapsam dahilindeki yapılar şunlardır:

• Mesken olarak inşa edilmiş binalar ve kat mülkiyeti kapsamındaki bağımsız bölümler
• Mesken olarak inşa edilmiş apartmanların içinde dükkân, market, kuaför, büro veya benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler
• Kat irtifakı kurulmuş binalar
• Tapuda henüz cins değişikliği yapılmamış olsa da mesken olarak inşa edilmiş ve özel mülkiyete tabi yapılar
• Tapu tahsisi henüz tamamlanmamış kooperatif evleri
• Doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen krediyle yapılan meskenler

Hangi yapılar kapsam dışındadır?

• Kamu Konutları Kanunu’na tabi veya kamu hizmet binası olarak kullanılan yapılar
• Mevzuatta belirtilen koşullarla köy yerleşik alanlarında ve mezralarda bulunan yapılar
• Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan müstakil işyeri, fabrika, depo ve benzeri binalar
• Projesi bulunmayan veya mühendislik hizmeti görmemiş yapılar
• Taşıyıcı sistemi mevzuata aykırı şekilde değiştirilmiş veya zayıflatılmış binalar
• Yıkım kararı bulunan, mesken olarak kullanıma uygun olmayan, bakımsız, harap veya metruk yapılar

Sahada “eski kaçak yapı” denilen her bina teknik olarak aynı durumda değildir.

Tapuda hâlâ arsa, bağ, bahçe veya tarla görünen, cins değişikliği yapılmamış ya da bağımsız tapusu bulunmayan eski bir mesken için ZDS düzenlenmesi mümkün olabilir. Özellikle 2000 yılından önce inşa edilmiş ve bağımsız tapusu bulunmayan meskenlerde, arsa tapusu bilgileri ve sigorta ettirenin doğru beyanı üzerinden poliçe düzenlenebilir.

Buna karşılık gerçekten ruhsatsız, projesiz, mühendislik hizmeti görmemiş veya taşıyıcı sistemi mevzuata aykırı biçimde değiştirilmiş bir bina ZDS kapsamı dışındadır. Bu nedenle müşterinin yalnızca “bina kaçak” demesiyle karar vermiyoruz; tapuyu, yapının fiili kullanımını, inşa yılını ve hukuki durumunu ayrı ayrı kontrol ediyoruz.

Bir yerin yalnızca işyeri olarak kullanılması, tek başına kapsam kararını vermez. Mesken olarak inşa edilmiş bir apartmanın altındaki dükkân ZDS’ye tabi olabilirken, tamamı ticari amaçla kullanılan müstakil bir işyeri kapsam dışında kalabilir.

Kapsam dışındaki yapılarda deprem riski; şartları uygun bir işyeri, yangın veya paket sigorta poliçesine eklenecek ihtiyari deprem teminatıyla değerlendirilmelidir.

Bir kurumun standart evrak listesinde “DASK poliçesi” istemesi, kapsam dışında kalan bir bina için kendiliğinden ZDS zorunluluğu oluşturmaz.

Tapu, yapı kullanım biçimi ve binanın niteliği incelenmeden poliçe düzenlenmemelidir. Kapsam dışında kalan bir işyeri için ZDS talep edilirse, ilgili kuruma taşınmazın kapsam durumunu gösteren belgelerle açıklama yapılması ve ihtiyaç duyulan deprem teminatının işyeri poliçesi üzerinden kurulması gerekir.

Teminat bedeli evin satış fiyatına göre belirlenmez

ZDS’de sigorta bedeli; konutun bulunduğu semtteki satış fiyatına, arsa değerine veya tapudaki rayiç bedele göre hesaplanmaz. Hesabın temeli, binanın yeniden inşa maliyetidir ve arsa değeri hesaba dahil edilmez.

Sigorta bedeli genel olarak şu şekilde belirlenir:

Brüt yüzölçümü × yapı tarzına ait güncel metrekare birim maliyeti

Bu hesapla bulunan tutar yürürlükteki azami teminatı aşarsa, poliçede hesaplanan değerin tamamı değil azami teminat yer alır. Bu durum özellikle brüt yüzölçümü yüksek bağımsız bölümlerde ZDS teminatı ile binanın yeniden yapım maliyeti arasında önemli bir fark bırakabilir.

ZDS teminatının üzerinde kalan bina değeri, yapının kullanım biçimine göre konut veya işyeri sigortasındaki ihtiyari deprem teminatıyla ayrıca değerlendirilmelidir.

Metrekare birim maliyetleri ve azami teminat aylık olarak değişebildiği için poliçedeki rakamlar, düzenlendiği tarihin değerlerini gösterir. Güncel hesaplama kriterleri DASK’ın Poliçe Prim ve Bedeli Hesaplama ekranından kontrol edilmelidir.

Poliçe düzenlendikten sonra teminat bedeli sabit kalmaz

ZDS’de sigorta bedelinin hesabına esas metrekare maliyetleri ve azami teminat tutarı, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan aylık Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi değişimine göre artırılır. Endeksin negatif olması halinde artış sıfır kabul edilir.

Poliçe yürürlükteyken gerçekleşen bu artışlar için sigortalıdan ek prim alınmaz. Hasar değerlendirmesinde, hasarın gerçekleştiği gün ve saatte geçerli olan güncel teminat değerleri dikkate alınır.

Bu nedenle poliçe üzerinde basılı teminat tutarı ile hasar tarihinde geçerli teminat tutarı aynı olmayabilir. Güncel değerin sistem üzerinden kontrol edilmesi gerekir.

ZDS primi nasıl hesaplanır?

Prim, yalnızca konutun metrekaresine göre belirlenmez. Hesaplamada aşağıdaki bilgiler birlikte kullanılır:

• İl, ilçe, bucak-köy ve mahalle bilgisi
• Adresin bulunduğu deprem risk grubu
• Binanın betonarme veya diğer yapı tarzında olması
• Bina inşa yılı
• Zemin üstü toplam kat sayısı
• Bağımsız bölümün brüt yüzölçümü
• Kullanım biçimi ve bulunduğu kat
• Poliçenin yenileme durumu

Tarifede yedi risk grubu ve iki yapı tarzı için farklı oranlar bulunur. Bina yaşı ve kat sayısı bazı yapı gruplarında indirim veya prim artışı yaratabilir. Süresi sonunda en geç 30 gün içinde yenilenen poliçelerde yürürlükteki tarife şartlarına göre yenileme indirimi uygulanabilir.

Adres ve bina bilgilerinizi kullanarak güncel prim ile teminat bedelini DASK’ın resmî hesaplama sayfasından kontrol edebilirsiniz.

Yüzde 2 muafiyet nasıl çalışır?

Her bir hasarda, hasar tarihinde geçerli sigorta bedelinin %2’si oranında tenzili muafiyet uygulanır. DASK, tespit edilen kapsam içi hasarın bu muafiyet tutarını aşan bölümünden sorumludur.

Örneğin hasar tarihinde geçerli sigorta bedelinin 2.000.000 TL olduğunu düşünelim:

• %2 muafiyet tutarı 40.000 TL’dir.
• Kapsam dahilindeki hasar 300.000 TL olarak tespit edilirse, diğer şartların da uygun olması kaydıyla hesaplanan tazminat 260.000 TL olur.
• Tespit edilen hasar 40.000 TL’nin altında kalırsa muafiyet nedeniyle ödeme doğmaz.

Muafiyet uygulamasında her bir 72 saatlik dönem içinde meydana gelen depremler tek bir hasar sayılır.

Muafiyet, hasarın yüzde 2’si değil; poliçenin hasar tarihinde geçerli sigorta bedelinin yüzde 2’sidir.

Kısmi hasarda ZDS nasıl çalışır?

Kısmi hasarda, binanın depremden önceki durumuna getirilmesi için gereken ve poliçe kapsamında değerlendirilen onarım maliyeti tespit edilir. Hesaplanan tazminattan yüzde 2 muafiyet düşülür ve ödeme poliçenin geçerli teminat bedeliyle sınırlı olarak yapılır.

Ödeme yapıldığında poliçenin kalan teminatı, ödenen tazminat tutarı kadar azalır. Özellikle binanın taşıyıcı sistemini etkileyen bir hasar varsa, teminatın yeniden işlerlik kazanması için hasarın eksper raporunda belirtilen makul süre içinde onarılması gerekir.

Onarım tamamlandıktan sonra, yapının hasardan bir gün önceki durumuna getirildiğinin belgelenmesi ve gerekli işlemlerin yapılmasıyla, kalan poliçe süresi için gün esaslı ek prim alınarak sigorta bedeli yeniden yükseltilebilir.

Tam hasarda ZDS nasıl çalışır?

Tam hasarda tazminat; hasar tarihindeki yeniden yapım maliyeti esas alınarak hesaplanır, ancak hiçbir zaman hasar tarihinde geçerli sigorta bedelini aşamaz. Arsa değeri ödemeye dahil edilmez.

Tam hasara ilişkin tazminatın ödenmesiyle poliçenin teminatı sona erer. Taşınmaz üzerinde ipotek bulunması halinde ödemenin hak sahibine veya ipotek hakkı sahibine yapılması, ilgili kuruluşun onayı ve tapu kayıtları doğrultusunda belirlenir.

DASK’tan alınabilecek tutarın binanın gerçek yeniden yapım maliyetini karşılamaması ihtimaline karşı, ZDS’nin üzerinde kalan bina değeri konut poliçesindeki ihtiyari deprem teminatıyla değerlendirilmelidir.

Poliçedeki yanlış bilgi hasar ödemesini etkiler

ZDS, sigorta ettirenin beyan ettiği adres ve bina bilgileri üzerinden düzenlenir. Brüt yüzölçümü, yapı tarzı, inşa yılı, kat sayısı, kullanım biçimi ve geçmiş deprem hasarı bilgilerinin gerçeğe uygun olması gerekir.

Gerçeğe aykırı veya eksik beyan depremden sonra fark edilirse, tazminat alınan prim ile alınması gereken prim arasındaki orana göre azaltılabilir. Özellikle metrekarenin düşük yazılması, daha düşük primle birlikte daha düşük teminat ve eksik ödeme sonucu doğurabilir.

Geçmiş depremlerdeki orta veya daha ağır hasarın kasıtlı olarak beyan edilmemesi halinde DASK, deprem gerçekleşmiş olsa bile sözleşmeyi sona erdirebilir ve ödenen primi iade etmeyebilir.

ZDS poliçesi iptal edilebilir mi?

ZDS zorunlu bir sigorta olduğu için, “artık istemiyorum” denilerek vadesi içinde serbestçe iptal edilemez. Ancak mevzuatta belirlenen mükerrerlik, kapsam dışı yere yanlışlıkla poliçe düzenlenmesi, riskin ortadan kalkması veya sigortalı yerin sonradan kapsam dışına çıkması gibi özel durumlarda sözleşme iptal edilebilir ya da sona erebilir.

Aynı yer için iki poliçe düzenlenmişse

Mükerrer poliçe belgelendirildiğinde sonradan düzenlenen poliçe başlangıcından itibaren iptal edilir ve primi iade edilir. İlk poliçe yürürlükte kalır.

Poliçe kapsam dışında kalan bir yere yanlışlıkla düzenlenmişse

Yerin ZDS kapsamı dışında olduğu belgelendiğinde poliçe başlangıcından itibaren iptal edilir ve primin tamamı iade edilir.

Sigortalı yer deprem dışındaki bir nedenle ortadan kalkmış veya sonradan kapsam dışına çıkmışsa

Durumun belgelendirilmesi şartıyla poliçe, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iptal edilir. Kalan süreye ait prim gün esasına göre iade edilir.

Konut satılmışsa

5 Eylül 2026’dan itibaren satış ve benzeri işlemlerde uygulama değişmektedir. Mevcut ZDS sözleşmesi, taşınmazın tapudaki tescil tarihi itibarıyla kendiliğinden sona erer ve yeni malike devredilmez. Sigorta ettiren veya önceki malik başvurduğunda, tescil tarihinden poliçenin bitişine kadar işlemeyen günlere ait ödenmiş prim sigorta ettirene iade edilir.

Satış işlemi sırasında yeni malik adına düzenlenmiş, geçerli ve ayrı bir ZDS poliçesi bulunması gerekir. Tapu müdürlüğü veya işlemi yapmaya yetkili idare artık eski poliçedeki menfaat değişikliği zeylini değil, yeni malik adına düzenlenen poliçeyi kontrol eder.

Satışta belirleyici tarih başvuru tarihi değil, tapudaki tescil tarihidir. Ancak kullanılmayan primin iadesi kendiliğinden yapılmaz; önceki sigorta ettirenin veya malikin başvurması gerekir.

Bu yeni uygulama 5 Eylül 2026 tarihinde başlayacaktır. Bu tarihten önceki satış işlemlerinde geçerli olan eski uygulamada poliçe yeni malik adına menfaat değişikliği zeyilnamesiyle devam etmektedir.

Miras veya satış dışındaki bir nedenle malik değişmişse

Miras yoluyla intikal gibi satış dışındaki menfaat değişikliklerinde mevcut poliçe sona ermez; yeni menfaat sahibiyle devam eder. Yeni menfaat sahibinin, değişikliği ve mevcut sözleşmenin varlığını öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde poliçeye aracılık eden sigorta şirketine veya acenteye bildirimde bulunması gerekir. Bildirimi alan şirket veya acente, menfaat değişikliği zeylini içeren poliçeyi 24 saat içinde yeni menfaat sahibine vermekle yükümlüdür.

Yenileme poliçesi erken düzenlenmişse

31 Aralık 2025 tarihli tarife düzenlemesiyle, mevcut poliçenin bitişine 60 gün veya daha az süre kaldığında düzenlenen yenileme poliçesi, henüz yürürlüğe girmemiş olması şartıyla iptal edilebilir. Bu hak, yürürlüğe başlamış poliçenin keyfî olarak iptal edilebileceği anlamına gelmez.

Orta veya ağır hasar kasıtlı olarak yanlış beyan edilmişse

Bu durum sigortalının prim iadesi alarak kullanabileceği normal bir iptal hakkı değildir. DASK’ın sözleşmeyi sona erdirmesi ve ödenen primi iade etmemesi gündeme gelebilir.

Hasar olduğunda ne yapılmalı?

Deprem sonrasında öncelikle can güvenliğinizi sağlayın ve yetkili kurumların yönlendirmelerine uyun. Bina güvenli değilse içeri girmeyin.

Hasarı mümkün olan en kısa sürede ALO DASK 125’e, DASK’ın hasar kanallarına veya poliçeyi düzenleyen sigorta şirketi ya da acenteye bildirin. Genel şartlarda bildirim için 15 iş günlük süre yer almakla birlikte, bu süre tazminat talebine ilişkin zamanaşımını daraltan bir hüküm olarak uygulanmaz; yine de hasarın tespiti ve sürecin sağlıklı yürütülmesi için gecikmeden ihbar yapılması gerekir.

Hasar ihbarında genellikle kimlik veya poliçe numarası, güncel tapu bilgisi, hasar yerinin açık adresi ve iletişim bilgileri istenir. Aynı bina için deprem teminatı içeren başka bir poliçe bulunuyorsa bu bilgi de DASK’a bildirilmelidir.

Hasarın nedeni, niteliği ve miktarı DASK tarafından görevlendirilen hasar tespit görevlileri veya yetkili eksperler tarafından incelenir. Kesinleşen tazminat, mevzuattaki şartlar ve poliçe limiti çerçevesinde hak sahibine ödenir.

Sıkça Sorulan Sorular

ZDS sadece deprem ve depremden kaynaklanan hasarları mı karşılar?

Evet. ZDS, depremin binada doğrudan oluşturduğu maddi zararı ve deprem sonucunda meydana gelen yangın, infilak, tsunami veya yer kaymasının binaya verdiği doğrudan zararı karşılar. Yangın, sel, su baskını veya yer kayması depremden bağımsız meydana gelmişse ZDS kapsamında değildir.

Doğru ifade DASK mı, ZDS mi?

DASK, Doğal Afet Sigortaları Kurumunun kısaltmasıdır. Poliçenin adı Zorunlu Deprem Sigortası, kısa adıyla ZDS’dir. Kullanıcıların alışkanlığı nedeniyle “DASK poliçesi” ifadesi yaygın olsa da teknik olarak doğru ürün adı ZDS’dir.

ZDS her yıl yenilenmeli mi?

Evet. Poliçe bir yıl süreyle geçerlidir. Yenilenmezse DASK’ın sorumluluğu poliçede yazan bitiş tarihinde sona erer. Geçmiş yıllarda poliçe yaptırılmış olması yeni dönemde teminat sağlamaz.

Kiracı ZDS yaptırabilir mi?

Kiracı, sigorta ettiren sıfatıyla ev sahibi adına poliçeyi yaptırabilir; ancak sigortalı ve hak sahibi tapudaki malik olmalıdır. Hasar ödemesi de hak sahipliği ve varsa ipotek kayıtları dikkate alınarak yapılır.

Ticarethane için ZDS düzenlenebilir mi?

Mesken olarak inşa edilmiş ve ZDS kapsamındaki bir binada bulunan ticarethane, büro veya benzeri bağımsız bölümler için ZDS düzenlenebilir. Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar ise ZDS kapsamı dışında olabilir ve farklı sigorta çözümleriyle değerlendirilmelidir.

“Eski kaçak yapı” denilen binalara ZDS yapılabilir mi?

Bu ifade tek başına karar vermek için yeterli değildir. Tapuda arsa, bağ, bahçe veya tarla görünen, cins değişikliği yapılmamış ya da bağımsız tapusu bulunmayan eski bir mesken; özel mülkiyete tabi olması ve diğer şartları sağlaması hâlinde arsa tapusu bilgileri ve doğru beyanla sigortalanabilir. Gerçekten ruhsatsız, projesiz, mühendislik hizmeti görmemiş veya mevzuata aykırı bir yapı ise kapsam dışındadır. Bu nedenle önce tapu, yapının kullanım biçimi, inşa yılı ve hukuki durumu birlikte kontrol edilmelidir.

Bir kurum ZDS istiyor ancak işyerim kapsam dışındaysa ne yapmalıyım?

Öncelikle tapu, yapı kullanım biçimi ve binanın tamamının hangi amaçla kullanıldığı kontrol edilmelidir. Yapı gerçekten ZDS kapsamı dışındaysa, kurumun talebi yasal kapsamı değiştirmez. İlgili kuruma kapsam dışı olma gerekçesi ve taşınmaz belgeleri sunulabilir; deprem riski ise işyeri poliçesindeki ihtiyari deprem teminatıyla güvence altına alınmalıdır.

Sadece ortak alanlarda hasar varsa ödeme yapılır mı?

Sigortalı bağımsız bölümde doğrudan hasar bulunmasa bile çatı, koridor, merdiven veya diğer ortak alanlardaki kapsam içi hasar için bağımsız bölümün mülkiyet hissesi oranında değerlendirme yapılabilir.

ZDS eşyaları karşılar mı?

Hayır. Mobilya, elektronik cihaz, kişisel eşya, makine ve emtia gibi taşınır mallar ZDS kapsamında değildir. Eşyalar için konut veya işyeri poliçesinde deprem teminatı ayrıca değerlendirilmelidir.

Güncel teminat ve prim tutarını nereden öğrenebilirim?

DASK’ın Poliçe Prim ve Bedeli Hesaplama sayfasında adres ve bina bilgilerinizi girerek güncel sigorta bedeli, prim ve indirim bilgilerini kontrol edebilirsiniz.

ZDS poliçenizi birlikte kontrol edelim

ZDS’de sigorta şirketleri arasında teminat ve tarife farkı bulunmaz; asıl önemli olan poliçenin doğru adres ve bina bilgileriyle düzenlenmesi, kesintisiz yenilenmesi ve konut sigortasıyla tamamlanması gereken kısmın görülmesidir.

Mevcut ZDS poliçenizi veya taşınmaz bilgilerinizi bizimle paylaşın; adres kodunu, brüt metrekareyi, yapı tarzını, bina yaşını, hasar durumunu, güncel teminat bedelini ve ZDS’nin üzerinde kalan deprem riskini birlikte kontrol edelim.

Poliçeden önce risk. Hasardan önce yönetim.